ชะพลู

      

        เป็นพืชล้มลุกขนาดเล็ก มีลักษณะเป็นเถาเลื้อยอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม ลำต้นแบ่งเป็นข้อโดยตามข้อจะมีรากช่วยในการยึดเกาะ ใบมีสีเขียวสดเป็นมัน ฐานใบกว้าง ปลายใบแหลมคล้ายรูปหัวใจ เห็นเส้นใบชัดเจน ใบมีกลิ่นฉุน รสเผ็ดเล็กน้อย ดอกสีขาวมีขนาดเล็ก ออกเป็นช่ออัดกันรูปทรงกระบอกยาว


       แหล่งที่พบ
       ปลูกตามบ้านทั่วไปหรือตามที่ชื้นแฉะริมน้ำ


       สารที่พบ
        ชะพูลมีน้ำมันหอมระเหยที่ทำให้เกิดกลิ่นเผ็ดฉุน และมีคุณค่าทางสารอาหารที่สำคัญ คือ มีแคลเซียมและสารเบต้า-แคโรทีนในปริมาณสูง


      สรรพคุณ    ใบ: รสเผ็ดร้อน เจริญอาหาร ขับเสมหะ ทำเสมหะให้งวด ทำให้เลือดลมซ่าน
        ดอก (ลูก): รสเผ็ดร้อน แก้ศอเสมหะ ทำให้เสมหะแห้ง ช่วยย่อยอาหาร ขับลมในลำไส้
        ราก: รสเผ็ดร้อน แก้คูถเสมหะ ขับเสมหะให้ตกทางทวารหนัก บำรุงธาตุ ขับลมในลำไส้ ทำให้เสมหะแห้ง
        ต้น: รสเผ็ดร้อน แก้เสมหะในทรวงอก ขับเสมหะ


      ส่วนที่ใช้ประกอบอาหาร

        ใบสดมีรสเผ็ดซ่าลวกเป็นผักจิ้มหรือรับประทานสดโดยใช้เป็นใบห่อเมี่ยงคำ เมี่ยงปลาทู รองก้นกระทงห่อหมก ซอยใส่ข้าวยำ หรือนำไปชุบแป้งทอดเป็นกับแกล้มก็ได้ นอกจากนี้ใบอ่อนนำไปใส่ในแกงกะทิต่าง ๆ เช่นคั่วไก่


      ข้อควรสังเกต/ข้อควรระวัง
       ไม่ควรรับประทานใบชะพลูมากเกินไป เพราะจะทำให้เกิดอาการเวียนศรีษะ และทำให้มีการสะสมของสารออกซาเลท (Oxalate) ในร่างกายสูง ซึ่งเป็นสาเหตุให้เกิดโรคนิ่วในไต


       วิธีปลูก
       ขยายพันธ์โดยปักชำในดินร่วนซุย รดน้ำให้ชุ่มในระยะที่ต้นกล้ายังไม่แข็งแรง ไม่ควรให้โดนแดดมากนัก 

    ที่มา http://www.samunpri.com/modules.php?name=Vegetable 

ยอ

 

        ยอเป็นต้นไม้ขนาดเล็ก ใบใหญ่หนาสีเขียวสด ดอกเล็กสีขาวเป็นกระจุก ผลกลมยาวรี มีตาเป็นปุ่มรอบผล ผลอ่อนสีเขียวสด เปลี่ยนเป็นสีขาวนวลเมื่อสุก กลิ่นฉุน เป็นพืชที่ใช้เมล็ดปลูก พบขึ้นอยู่ทั่วๆ ไปตามบ้าน

       ใบยอ และผลยอ ใช้รับประทานเป็นผักได้ ใบยอเป็นผักที่นิยมรองก้นกระทงห่อหมก ทางภาคใต้นิยมใช้ใบยออ่อนๆ ซอยเป็นฝอยแกงเผ็ดกับปลาใส่ขมิ้น ลูกยอใช้ทำส้มตำแทน มะละกอ รากของต้นยอ เมื่ออายุ ๓-๔ ปี ใช้เป็นสีย้อมผ้าได้ เปลือกรากจะให้สีแดง ส่วนเนื้อในเปลือกจะให้สีเหลือง ย้อมผ้าฝ้าย ผ้าไหม ให้สีที่คงทน ผลดิบหรือผลห่ามสด รสขมเล็กน้อย ผลยอแก้อาการเจียน ขับลมบำรุงธาตุใช้ผลยอดิบหั่นปิ้งไฟพอเหลืองกรอบต้มเน้ำเป็น กระสายยาใช้ร่วมกับยาอื่น แก้คลื่นไส้อาเจียนได้ผล ใช้เป็นยาแก้คลื่นใส้อาเจียนที่ไม่รุนแรงได้

ที่มา http://www1.mod.go.th/heritage/nation/pri/pri.htm